BBB:
Nerde:

Fanzinler: xerox makinesinden, yeraltina bir iletisim yolu

Bence fanzinler (belli bir siralama göstermeksizin); sanat (karikatür, posta sanati, kolaj isleri), tutucu yapili, ekoloji ve çevre korumaci, film ("genellikle korku ve gore tarzi), siir, din (pagan, büyü vs ), anarsist-solcu, müzik, bilim kurgu fantezi, piyasa edebiyati, UFO, bilinçalti, psikolojik, garip bilimler, baris, savas karsiti, sosyal bilinçli, gay-lezbiyen, biseksüel gibi belli tarzlara ayrililir.

Genelde bu küçük çapli basim yolundan üretilmis eserlerin % 90‘i bu kategorilerden birine girer" (Mike Gunderlary, FactSheet Five, Maximum Rock‘n Roll #77 Aralik 1989) Punk fanzinleri (ya da kisaca zine‘ler) punklar arasindaki haberlesmenin en ana yollarindandir. Bunlar punklar tarafindan punklar için çikartilan olaganüstü çok çesitli konular içeren yayimlardir. Ben bu yazimda örnek olarak genelde 1000 ya da daha fazla kopyasi basilan genelde bilinir fanzinleri gösterecegim. Büyük fanzinlerin konulari genellikle ayni anda müzik/politika olur. Bunlar yaninda diger konularda yeralmaktadir. Punk fanzinleri haricindeki digerlerini konum disinda birakmamiz onlarin önemsiz oluslarindan degil sadece bu tartismaya birsey katamayacak olmalarindan ileri gelmektedir. Punk olusumlu siir, fotograf, sanat ve tecrübe fanzinleri genelde iyilerdir ama sözlerle anlatimi zordur bunlarin. " Genel bir görünüm olarak Punk fanzinleri, birçok farkli element olan, müzik, filozofi, aestetik ve tavir gibi degisik çalismalarin birlesimi olarak punk feneomenini olustururlar" ( Henry, Maximum Rock‘n Roll,1995).

Fanzinler 70‘lerin ortasinda Newyork punk ortami ve sonrasinda Londra punk ortamiyla baslamislardir. En belli baslicalari ilk olarak kabul edilen Newyork‘lu Punk ve Londra‘dan Sniffin Glue fanzinleridir. Genelde bütün fanzinler gibi onlarda kisa süreli çikmistirlar (normal magazin basini standartlarina göre elbette) ve dagitim sirkülasyonu daha az olmustur ve yine ayni standartlara göre oldukça amatör yollarla basilmislardir. Fanzinler parlak kapakli, tamami renkli basilan maagazinlerle kiyaslanmamalidirlar. Genellikle fanzinler fotokopi veya diger kopyalama makineleriyle sayfa numarasiz, copyright‘siz ve para getirisi düsünülmeksizin yayimlanmaktadirlar. Bir fanzin editörü olmak için sadece kendi fikrini ifade edebilmek istegi ve ucuz bir fotokopi makinesini kullanmak yeterlidir. Fanzinler, posta yolu ya da küçük kar getirisi ve küçük bir satis kitlesi olan dükanlara birakilmak suretiyle dagitilirlar. Bununla birlikte bu 2 öncü fanzin, yeterli kitleyi etkilemis olacak ki su anda dünya çapinda bir punk alt kültür agi olusmus (bu eleinde tuttugunuz fanzinde bunun ispati) durumdadir. Fanzinler, Kaliforniya‘da çok çabuk ilgi odagi olmuslardir. "Ortamin esin kaynagi, fanzinler ve gruplarin tekstir yoluyla çogaltigi flyer,afis vb. ürünlerdi. Flipside ilk çikanlardandi.: ayip, kirli, çöp ve genç görünümlü ortam ve fanlarla ilgili bir fanzindi, Slash biraz daha entellektüel düz ve aptalca eglence içerirdi" (Craig Lee, Hardcore California# 18)

Flipside Avrupa grup ve insanlariyla ropörtaj yapan ilk fanzin olarak belkide uluslararasi punk aginin temellerini atmisti. O herkesin fanzin yapabilecegini Amerika ve Avrupa kitasina ispatlamis oldu. Malesef zamanla özünü yitirerek yeni müzik akimlariyla ilgili alternatif bir magazine dönüstü.

San fransisko‘da 1982‘de Maximum Rock‘n Roll adli bir fanzin ve radyo programi basladi ki bu gerçekten politik ve baska ülkelerin punk sahnelerine yer veren bir yayim oldu. "Scene Report" (ortam raporlari) dünyanin her yerinden kisilerce, okuyularca yaziliyor ve adresler-reklamlar içeriyordu. Amerika‘nin 50 eyaleti, Japonya, Dogu ve Bati Avrupa ve hatta Sovyetler Birligi. MRR, gerçektende dünya çapinda punk haberlesmesine katkida bulunmustur.

MRR, Flipside haricinde hemen hemen bütün Amerikan fanzinlerine ilham kaynagi olmustur ve Punk felsefesinin fikirlerinin olusumuna dünyanin heryerinden yazarak katilan punklarin katkilariyla yardimci olmustur, Punk tavrinin çizgisini ve sinirlarini çizmistir. Bununla beraber "Punk kimdir?" tanimini yaptigi içinde hep elestirilere neden olmustur. Zaten editör Tim Yohannon, objektif bir yayimci da sayilmazdi, Flipside editörleri onun reklam sansürlerine karsi çok elestiride bulunmuslardir oysa ki Tim‘in sansürü irkçi fasist skinhead gruplarina, fanzinlerine, konser vs ve reklamlarina yer vermemek gibi iyi niyetli ve punk tavrinin antifasist yönlerinden ileri gelen bir tutumdu. Tim bu konuyla ilgili; "Sadece aptal bir kitlenin gelismesine ve reaksiyonlarinin güçlenmesine neden olan tavirlardan hoslanmiyor ve onlara yer ayirmak istemiyorum. Alternatif ve fanzin tavrindan uzak olarak, (ki bunlar bisreysel olarak yapilan fanzin tanimlarinda yer alir. bence zine bu bireylerin ortak isteklerinin yansimasidir. Biz dünya‘da sadece fanzinci olarak degil ve biz yine dünyada sadece objektif birsey olarak bulundugumuzu iddia etmiyoruz. Sadece aptal irkçi skinhead kalabaliginin deliligini kendimizle bagdastirmiyoruz" (MRR#49 Haziran 1987)

 

MRR geçen yillarda kitlesini genislettikçe genisletti, bilgisayar ekipmanlarinin ucuzlayarak isin içine girmesiyle birlikte daha profesyonel bir görünüm elde etti (tabi hala siyah beyaz), mütevazi bir yükselisle 150 sayfadan daha kalin bir hale geldi (tabi halen numaralandirilmamisp bir biçimde), bunula birlikte spesifik politikalari desteklemesi yüzünden hep elestiri almaktadir. Mantikli olan elestiriler MRR‘un punk için çok güçlü bulanlardan gelmektedir. Fakat yine de hangi türden olursa olsun punklar ayni fikirdedir ki; MRR sayilari (hiç süphesiz ve sakasiz) sunduklariyla kendini ispatlamislardir, gerek politik gerekse plak ve fanzin tanitimlari olarak tabi ki sansli olduklari büyük kitlere ulasma imkanlarini kullanarak elde etiikleri kaynaklar sayesinde. Birçok punk, neyi desteklemeli, neyi desteklememeli, neyi boykot etmeli MRR sayesinde ögrenmislerdir. MRR köse yazilarinin özellikle genç punk‘lar üzerinde tehlikeli etkisi oldugu konusunda herkes hem fikirdir.

MRR, kendine ideal olarak belirledigi ilkeleri: (1) her sayida punk/hardcore ortammindan, tartismasi artan konulara forum saglamak (2) Yesermekte olan yeni fikirlere yayilma araci olmak, (3) Politik, sosyal ve kültürle ilintili, bizi etkileyecek uluslararasi degisimlere doküman teskil etmektir. (Tim Yohannon, PROFANE EXISTANCE#3, 1989)

MRR, her zaman insanlari birbirine baaglamak suretiyle, aktivist olmalarini ve her zaman insanlari pozitif eylemlere hareket etmelerini saglamak için çabalayacaktir. Tek basimiza basaramayiz fakat hareketin ana hatlarini çizerek (kazanç amaci gütmeden, kendi kendini çevirme prensibi gibi) büyük olasilikla örnek olabiliriz ve MRR radyosu ve Blacklist Mailorder ( dünyanin her yerinden punk plak ve fazninlerini toplayarak posta araciligiyla karsiz olarak satma için kurulmus bir yan kurumu) gibi fikirleri hayal ederek, organize ederek örnek olmus ve aktif bir is yapmis oluruz.Gilman Street Project ( punk konserlerinin yapildigi bir çati kati), Pressure Drop Press ( bir kitap yayimevi Noam Chomsky‘nin Threat by Example‘i oradan yayimlanmisti), Epicenter ( bir plak dükkani ve fanzin kütüphanesi), hepsi tamamen karsiz ve do it yourself, haberlesimi güçlendirmek ve yeraltina ekonomik bir kaynak saglamak için" (Tim Yohannon, MRR#100, Eylül 1991)

MRR, dünya çapindaki punk hareketini çevreliyor ve görüs ve destekleri biraraya topluyor, ve ben bunun punk ortaminin ana kaynagi olarak tanitim ve haberlesmeye harcanmasini adil buluyorum.

MRR‘a göre daha radikal bir alternatif ise PROFANE EXISTANCE (anarsist temelli ve daha çok politik ve politik gruplarla ilgili bir fanzin. 1989 sonlarinda çikmaya basladi. Bir süre MRR formati olan 8.5x11 boyutlarindayken daha sonra, sol içerikli gazetelere benzemek için gazete formatiyla çikti fakat daha sonra eski haline geri döndü. PE en genis kitleye ulasan ve en radikal politik fanzin olarak tarihe geçti. Avrupa‘da özellikle çok genis bir okuyucu kitlesine sahip oldu. Içerik olarak Ingiliz erken dönem politik punklarini örnek aldi (crass gibi). Editör " her sayiyi kendi aktivitelerimiz, anarsit ve punk kültürü aktivitelerinin sözlerini baska insanlara tanitmak amaçli çikartiyoruz. Ayrica her sayiyi toplumun yabancilastirmasini ve bizi birbirimizden ayirmasini engellemek için çikartiyoruz. Eger bizim politikalarimiz ve tavirlarimiz bir sekilde sizi kizdiriyorsa, bok yiyin" (PE#13, Eylül 1992) Tabiki Flipside, MRR, PE Kuzey Amerika ve Avrupa‘da tek okunan fanzinler degil, fakat en etkileyici olanlaridir. Her ülke kendi genis fanzin kolleksiyonuna sahip ama genelde bu fanzinler daha çok o bölge ile ilgili konularda çikmaktadir. Bu 3 fanzin ise birçok farkli ülkede okunan, konularini ise yabanci olaylardan da alan yayimlardir. Fakat zine‘lerin popülerlik kazanmasiyla özelikle dagitimci ve zincir dükkanlarin bunlara yer vererek her yerde bulunabilir hale gelmeleri, dünyanin bir ucundaki bir çocugunda olan bitenden haberi olmasini saglarken, bazi fanzinlerin çok profesyonel olmalarini ve kargacik burgacik karisik görüntülerini yitirmelerine neden olmustur.

Ya da anaakim (mainstream) moda olarak kazanç batagina batmislardir (70 sonlari Ingiltere‘de Fotokopi çikan I-D magazin gibi). 1999 yilinin erken aylarinda Tim Yohanon ölmüstür fakat geri de biraktigi ekip MRR‘u içerik, misyon ve sosyal mesajini bozmadan devam ettirmektedirler. Hatirlanmasi gereken önemli husus sudur ki: büyük ya da küçük (karbon kopya) fanzin olsun ayni amaci tasir. Punk kültür ve felsefesinin tarif eden fikir ve idealleri, punklar arasindaki dolasimini, bu yüzden fanzinler anarsi, seks ile ilgili konular, çevrecilik ve punk politikasinin spesifik fikirlerini göstermek için kullanilmaktadirlar.

gabba gabba


Üye Ol
Mahlas:
E-Mail:
Şifre:
13 * 0:

Üye Girişi
Mahlas:
Şifre: